NOVI AVION ILI NOVA VERZIJA MiG-a 29

Home

Vazduhoplovstvo

Avijacija

Autor Redakcija |

Mikoyan MiG-35 (NATO oznaka Fulcrum F) ranije poznat kao projekat MiG-29M (Izdelie 9.61) za jednosjed i MiG-29M2 (9.67) za dvosjed prvi se put pojavio tokom moskovske vazduhoplovne izložbe MAKS 2005 pod oznakom MiG-29OVT (Otklanjaemji Vektor Tjagi) opremljen motorima s vektorskim potiskom. Iste godine na vazduhoplovnoj izložbi Aero India u Bangaloreu je predstavljen indijskoj javnosti. Osnovni zadatak prikaza MiG-a 29OVT bila je da se impresioniraju prisutni predstavnici indijskog ratnog vazduhoplovstva nadležni za kupovinu 126 komada M-MRCA aviona (MRCA - multirole combat aircraft - srednjih višenamjenskih borbenih aviona).

Svoj prvi let MiG-29OVT s pokretnim mlaznicama izveo je 2003. godine i tokom tog leta pokretanjem mlaznica ručno je upravljao pilot. Sada je upravljanje mlaznicama automatizovano preko MiG-ovog SDU-915OVT kontrolnog sistema. Avion MiG-29OVT spada u zadnju generaciju razvoja "dvadesetdevetke" (Izdelie 9.15), koja je počela sa svojim razvojem tokom 1991. godine.

Finalna verzija MiG-a 35 zvanično je predstavljena na internacionalnoj vazduhoplovnoj izložbi Aero India 2007 u Bangaloreu. Objavljeno je da je MiG 35 stigao u indijski Bangalore iz Moskve u roku od tri sata i to supersoničnom brzinom uz nekoliko dosipanja goriva u vazduhu.

Indijsko vazduhoplovstvo u svom sastavu već posjeduje avione tipa Su-30MKI namijenjene za borbu na velikim i srednjim udaljenostima, dok bi se MiG-35 koristio za blisku vazdušnu borbu iskorištavajući mogućnosti superpo-kreljivosti ostvarene upotrebom motora s vektorizacijom potiska.

Tzv. "vektorski potisak" omogućava bolje performanse aviona tako što pilot može da kontroliše pravac izduvnih gasova i to u svim pravcima. Navedeno se postiže na osnovu novog dizajna mlaznica na motorima koje imaju, što kažu matematičari, tri stepena slobode, a pokreću se hidraulikom. Prednosti ovakvog rješenja su, između ostalih, jednostavnost konstrukcije, mala masa i brzo pokretanje. Najveći nedostatak mlaznice je nemogućnost reverzibilnog potiska, odnosno kočenje motorom. Ovo revolucionarno otkriće za MiG 35 je osmišljeno u ruskom projektnom uredu za motore "Klimov" iz Petrograda koji ima bogatu istoriju u pravljenju modernih mlaznih motora.

Vektorski potisak efikasno se koristi za izbjegavanje projektila vazduh-vazduh i zemlja-vazduh, bolju pokretljivost u slučaju bliske borbe kao i za unaprjeđenje sigurnosti leta pri malim brzinama. Pokretne mlaznice za RD-33MK turboventilacijske motore MiG-a 35 također su razvijene od strane kompanije Klimov. Testiranje prvih eksperimentalnih pokretnih mlaznica koje nose oznaku KLIVT - Klimovskij Vektor Tjagi ili Klimov Vectoring Thrust počelo je 1997. godine. KLIVT mlaznice prvi su put javno prikazane 1998. godine na moskovskoj izložbi vazduho-plovne tehnike. KLIVT mlaznice također su postavljene i na AL-31F motor za eksperimentalni Su-27 (598).

KLIVT mlaznice mogu se pomicati 15 stepeni po vertikali i za 8 stepeni po horizontali pri brzini skretanja od 60 stepeni u sekundi. Pomicanje se obavlja pomoću pokretnog prstena na koji je pričvršćena mlaznica promjenjivog prečnika. Pokretni prsten se kreće pomoću tri hidraulična pomjerača koji su simetrično razmješteni oko mlaznice. Hidraulični su pomjerači postavljeni na fiksni noseći prsten koji okružuje komoru za naknadno sagorijevanje.

Motor RD-33MK "Morskaya Osa" predstavlja modifikovanu verziju motora RD-33 čija je prvobitna namjena bila za pogon modela MiG-29K i MiG-29KUB. Ima oko 7 % više konjskih snaga u odnosu na bazni model zahvaljujući modernim materijalima. Posjeduje napredan sistem koji reducira termičku i optičku vidljivost što je postignuto ugradnjom bezdimnih komora za sagorijevanje. Motor može biti opremljen sa „thrust vectoring nozzle“ koji omogućava povećanje borbene efikasnosti od 12 do 15 %. U odnosu na originalni motor RD-33MK ima povećani protok vazduha za 6,5 %. Temperatura ispušnih plinova u turbini povećana je za 40o C te je ugrađen i novi potpuno automatizovani sistem digitalne kontrole rada motora (Full-Authority Digital Engine Control - FADEC). RD-33MK proizvodi maksimalni potisak od 88,3 kN što je 6,9 kN više nego kod RD-33. Operativni vijek motora povećan je na 4000 radnih sati, s generalnim remontom svakih 1000 sati. Serijska proizvodnja motora radi se u fabrici Černjšev u Moskvi. Kompanija Klimov radi i na razvoju motora nove generacije VK-10M kojeg je naručila kompanija RSK MiG. Motor bi, kad bude završen, trebao zamijeniti motore RD-33MK u kasnijim verzijama MiG-a 35, a trebao bi se ugrađivati i u novi lovac MiG-E. O VK-10M se zna vrlo malo osim što bi trebao imati maksimalni potisak s naknadnim izgaranjem od 103 kN.

Najveće promjene na MiG-u 35 pored vektorskog potiska predstavlja novi Phazotron Zhuk-AE radar s aktivnim radarskim pretraživanjem (active electronically scanned array - AESA), i novo dizajnirani Optical Locator System (OLS) koji zamjenjuje prethodni IRST. Tipično za moderne AESA radare i Zhuk-AE ima antenu koja se može pomjerati do 20 stepeni prema gore zbog toga što avion tokom borbe na srednjoj visini većinu svojih ciljeva ima iznad sebe. Druge vidljive promjene su u kokpitu gdje su analogni uređaji minimizirani i zamijenjeni digitalnim LCD multifunkcionalnim uređajima (MFDs).

Jednosjed i dvosjed verzije MiG-a 35 imaju jednak oblik kabine kao dvosjed, međutim, prostor unutar pilotske kabine u jednosjed verziji gdje se inače nalazi stražnje sjedište zamijenjen je dodatnim rezervoarom za gorivo zapremine nešto više od 600 litara.

U poređenju s MiG-om 29 (9-12B) novi MiG-35 ima 50 posto veći dolet uz nosivost dvostruko veće težine oružja na osam (umjesto šest) podkrilnih nosača. MiG-35 može nositi i najmodernije rusko oružje kao što je srednjodometni projektil vazduh-vazduh RVV-AE (R-77), ili vođene projektile vazduh-zemlja kao što je nadzvučni Kh-31 i podzvučni Kh-35U, te široki asortiman vođenih bombi. Zahvaljujući novim postupcima održavanja predviđenih za konstrukciju aviona, zajedno s dužim vremenom dopuštenim između dva remonta motora i opreme, MiG-35 ima znatno manje operativne troškove u odnosu na MiG-29. RSK MiG tvrdi da je cijena operativnog vijeka MiG-a 35 barem upola manja nego MiG-a 29. Nova verzija MiG-a 35 postat će standard za iduću proizvodnju "dvedesetdevetki", te će tako istisnuti s proizvodnih traka trenutačne verzije MiG-29M1 i MiG-29M2.

Za sada se zna da će MiG 35 koštati oko 32 miliona dolara u zavisnosti od opreme, što je dosta jeftinije s obzirom da američki F-16 košta duplo više, dok je MiG 35 čak pet puta jeftiniji od Lokid Martinovog F-22 (raptora).

Kompanija RSK MiG razvija i svoj lovački avion nove generacije MiG-E preko projektnog biroa Mikojan OKB. Mikojanov E lovac izgubio je u takmičenju 2002. godine za novi ruski lovački avion (izabran je Suhojev T-50 teški lovac). Međutim RSK MiG je nastavio razvijati projekti MiG-E za izvoz koji je poznat i pod oznakom Eksportno-orientirovannji Loghij Mnogofunkcionalnji Istrebitel (EO LMFI) ili izvozni lahki višenamjenski lovac. Motori, radar i avionika bit će mu istovjetna s kasnijim verzijama MiG-a 35.

Indija se sprema pokrenuti projekt budućeg višenamjenskog borbenog aviona (Future Multirole Combat Aircraft - F-MRCA) koji bi u operativnu upotrebu trebao ući poslije M-MRCA lovca. Suhojev projekt T-50 prihvaćen je 2002. godine, a pilot-projekt razvoja novog lovca prihvatila je ruska državna komisija 2004. godine.

Generalne karakteristike MiG-a 35:

Poletna nominalna masa: 17,5 tona
Poletna maksimalna masa: 23,5 tona
Maksimalna brzina: 2,400 km/h
Dolet bez dopunskog goriva: 2,000 km
Dolet sa dopunskim gorivom: 3,000 km
Dužina: 19 metara
Raspon krila: 15 metara
Visina: 6 metara
Pogon: 2 puta Klimov RD-33MK
Maksimalni potisak 2 x 88,3 kN
Projektovani rok upotrebe: 4000 sati
Vrijeme između generalnih remonta: 1000 sati
Za oružje vazduh-vazduh zona pokrivanja iznosi: -po azimutu +/- 70o - po elevaciji +90 o/-50 o
Domet pretraživanja za ciljeve u vazduhu veličine lovca: - čeoni 200 km - repni 80 km
Broj istovremeno praćenih ciljeva: 30
Mogućnost istovremenog napada meta u vazduhu: 8 ciljeva
Mogućnost istovremenog napada meta na zemlji: 2 cilja
Naoružanje: Top 1x 30 mm GSh-30-1
Oružje vazduh-vazduh: RVV-AE, R-73 i novije
Oružje vazduh-zemlja: Kh-31, Kh-35, KAB-500 i novije